วันอังคารที่ 11 สิงหาคม 2569 พันตำรวจโท ประวุธ วงศ์สีนิล อธิบดีกรมราชทัณฑ์ เป็นประธานในพิธีเปิดโครงการบ้านกึ่งวิถี “บ้านก้าวใหม่ให้โอกาส” เรือนจำจังหวัดระนอง ภายใต้แนวคิด “โอกาสสร้างคน ก้าวใหม่สร้างชีวิต” โดยมีนายราชัน มีน้อย ผู้ว่าราชการจังหวัดระนอง ให้การต้อนรับ พร้อมด้วย นางสาวสาธิกา สามศรี ผู้บัญชาการเรือนจำจังหวัดระนอง ผู้พิพากษาหัวหน้าศาลจังหวัดระนอง ผู้บัญชาการเรือนจำ/ผู้อำนวยการทัณฑสถาน เขต 8 นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดระนอง พร้อมด้วยคณะเจ้าหน้าที่ ตลอดจนหัวหน้าส่วนราชการ ภาคเอกชน และภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง เข้าร่วมพิธีฯ ณ เรือนจำชั่วคราวเขาบางริ้น จังหวัดระนอง
.
บ้านกึ่งวิถี…สะพานเชื่อม “จากเรือนจำสู่สังคม”กรมราชทัณฑ์ โดย พันตำรวจโท ประวุธ วงศ์สีนิล อธิบดีกรมราชทัณฑ์ มีนโยบายมุ่งเน้นการ แก้ไข ฟื้นฟู และพัฒนาพฤตินิสัยผู้ต้องราชทัณฑ์ ควบคู่กับการเตรียมความพร้อมก่อนพ้นโทษ โดยส่งเสริมการจัดตั้ง บ้านกึ่งวิถี เพื่อเป็นที่พักพิงชั่วคราวสำหรับผู้พ้นโทษที่ไม่มีที่อยู่อาศัย ไม่สามารถติดต่อญาติได้ หรืออยู่ระหว่างรอเข้าทำงาน
.
บ้านกึ่งวิถีจึงเปรียบเสมือน “สะพานเชื่อม” ระหว่างเรือนจำกับชุมชนและสังคม เปิดโอกาสให้ผู้พ้นโทษได้มีเวลาในการตั้งหลัก ปรับตัว ฟื้นฟูสภาพจิตใจ และเตรียมความพร้อมก่อนกลับไปใช้ชีวิตในสังคมอย่างปกติสุข
.
การดำเนินงานดังกล่าวสอดคล้องกับแผนพัฒนาจังหวัดระนอง ประจำปี พ.ศ. 2569–2570 ที่มุ่งยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนทุกช่วงวัย สร้างความมั่นคงปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ตลอดจนดูแลและพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้ด้อยโอกาสทางสังคม รวมถึงผู้ต้องราชทัณฑ์และผู้พ้นโทษ ให้สามารถกลับคืนสู่สังคมได้อย่างปกติและยั่งยืน
“3 มิติแห่งโอกาส” สร้างชีวิตใหม่อย่างยั่งยืนเรือนจำจังหวัดระนองได้ขับเคลื่อนนโยบายดังกล่าวผ่านแนวคิด “3 มิติแห่งโอกาส” ได้แก่
ต้นน้ำ – เตรียมความพร้อม : โดยการคัดกรอง เตรียมความพร้อม ให้ความรู้ และฝึกทักษะอาชีพที่สอดคล้องกับความต้องการของตลาดแรงงาน เพื่อให้ผู้พ้นโทษมีความพร้อมในการประกอบอาชีพ กลางน้ำ – บ้านกึ่งวิถี : จัดตั้งบ้านกึ่งวิถีเพื่อเป็นพื้นที่พักพิงชั่วคราว เป็นสะพานเชื่อมระหว่างเรือนจำกับชุมชน ให้ผู้พ้นโทษมีช่วงเวลาในการตั้งหลักและปรับตัวก่อนกลับคืนสู่สังคม ปลายน้ำ – ให้โอกาสทางสังคม : ส่งเสริมการมีอาชีพสุจริต มีรายได้ที่มั่นคง สามารถเลี้ยงดูครอบครัว ได้รับการยอมรับจากชุมชนและสังคม และนำไปสู่การ ลดอัตราการกระทำผิดซ้ำ.
ผนึกกำลังทุกภาคส่วน “คืนคนดีสู่สังคม” ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนโครงการ คือ คณะกรรมการสงเคราะห์ผู้ต้องราชทัณฑ์ประจำจังหวัดระนอง โดยมีผู้ว่าราชการจังหวัดระนองเป็นประธาน ทำหน้าที่เป็นแกนกลางในการบูรณาการความร่วมมือและกำหนดทิศทางร่วมกับภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม รวมถึงพลังของ “อาสาสมัครราชทัณฑ์” ซึ่งเป็นบุคคล กลุ่มองค์กร และเครือข่ายภาคประชาชนที่มีจิตอาสา เสียสละเวลา แรงกาย แรงใจ และทรัพยากร เพื่อร่วมติดตาม ช่วยเหลือ สงเคราะห์ แก้ไขปัญหา และสนับสนุนให้ผู้พ้นโทษสามารถกลับคืนสู่สังคมได้อย่างเป็นรูปธรรม.
รูปแบบการดำเนินงาน “บ้านก้าวใหม่ให้โอกาส” มีดังนี้
รูปแบบที่ 1 บ้านกึ่งวิถีในสถานประกอบการ ได้รับความร่วมมือจากภาคเอกชนและผู้ประกอบการในการเปิดโอกาสให้ผู้พ้นโทษเข้าทำงาน ฝึกอาชีพ จัดหาที่พัก และสวัสดิการต่าง ๆ ได้แก่• บริษัท รักเกียรติ อินเตอร์ฟู้ด จำกัด
• บริษัท เมืองไทย จี๋ ซิง อินเตอร์เทสต์ ศูนย์ตรวจสอบคุณภาพแร่และโลหะ จำกัด
• ร้านแปรรูปน้ำมะพร้าว
• ร้านอาหารสามข้าว
• สมาคมผู้นำสตรีพัฒนาชุมชนไทย จังหวัดระนอง
ปัจจุบันมีสมาชิกผู้พ้นโทษเข้าร่วมโครงการ จำนวน 12 คน
รูปแบบที่ 2 บ้านกึ่งวิถีร่วมกับภาคีเครือข่าย เป็นการบูรณาการความช่วยเหลือและการส่งต่อ เช่น การจัดหาที่พักชั่วคราวสำหรับผู้พ้นโทษที่ไม่สามารถติดต่อญาติได้ หรือไม่มีค่าใช้จ่ายในการเดินทางกลับภูมิลำเนา โดยได้รับความร่วมมือจาก..• สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดระนอง
• วัดสุวรรณคีรีวิหาร (พระอารามหลวง)
• คณะกรรมการอิสลามประจำจังหวัดระนอง
• มูลนิธิคริสตจักรเซเว่นธ์เดย์ แอ๊ดเวนตีส แห่งประเทศไทย
• อาสาสมัครราชทัณฑ์
ปัจจุบันมีผู้พ้นโทษเข้าร่วมโครงการ จำนวน 20 คน
.
รูปแบบที่ 3 “บ้านกึ่งวิถีในเรือนจำ” ซึ่งพื้นที่ปลอดภัยแห่งการเริ่มต้นชีวิตใหม่ อีกหนึ่งรูปแบบสำคัญของโครงการ คือ “บ้านกึ่งวิถีในเรือนจำ” ซึ่งจัดตั้งขึ้นภายในพื้นที่ เรือนจำชั่วคราวเขาบางริ้น สังกัดเรือนจำจังหวัดระนอง แห่งนี้ โดยเกิดจากความร่วมแรงร่วมใจและแรงสนับสนุนจากภาคีเครือข่ายทุกภาคส่วนในจังหวัดระนอง โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อให้สถานที่แห่งนี้เป็น “พื้นที่ปลอดภัยแห่งการเริ่มต้นชีวิตใหม่” สะท้อนถึงแนวคิด “สายฝนแห่งน้ำใจของคนระนอง…เพื่อคนระนอง” เปิดโอกาสให้ผู้พ้นโทษได้มีพื้นที่สำหรับตั้งหลัก ก่อนก้าวกลับคืนสู่ครอบครัว ชุมชน และสังคม ทั้งนี้มุ่งเน้นการให้ความช่วยเหลือผู้พ้นโทษที่มีความสมัครใจ โดยให้เข้าพักอาศัยในระยะสั้น ระหว่างรอเดินทางกลับภูมิลำเนาหรืออยู่ระหว่างการหางานทำ ทั้งนี้ ผู้เข้าร่วมโครงการจะต้องผ่านการคัดกรองตามหลักเกณฑ์ของคณะกรรมการฯ.
นอกจากการพักอาศัยแล้ว ผู้พ้นโทษยังสามารถ ฝึกอาชีพหรือเข้าฝึกงานภายในพื้นที่เรือนจำชั่วคราวเขาบางริ้น เพื่อนำความรู้และทักษะไปต่อยอดเป็นอาชีพภายหลังพ้นจากโครงการ อาทิ
งานด้านการเกษตร
การเลี้ยงสัตว์
งานบริการทำความสะอาดรถยนต์
งานชงเครื่องดื่ม
งานจำหน่ายอาหาร และทักษะอาชีพอื่น ๆ ที่สามารถนำไปประกอบอาชีพได้จริง ผนึกกำลัง 8 ภาคีเครือข่าย สร้างงาน สร้างอาชีพ สร้างชีวิตใหม่เพื่อให้การช่วยเหลือผู้พ้นโทษเกิดความต่อเนื่องและยั่งยืน เรือนจำจังหวัดระนอง พร้อมด้วยภาคีเครือข่าย 8 องค์กร ได้ร่วมกันบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ว่าด้วยการสงเคราะห์และสร้างงานสร้างอาชีพแก่ผู้พ้นโทษ เพื่อร่วมกันยกระดับคุณภาพชีวิต เสริมสร้างความมั่นคงทางสังคม และลดอัตราการกระทำผิดซ้ำอย่างเป็นรูปธรรม
ประกอบด้วย
1. บริษัท รักเกียรติ อินเตอร์ฟู้ด จำกัด
2. บริษัท เมืองไทย จี๋ ซิง อินเตอร์เทสต์ ศูนย์ตรวจสอบคุณภาพแร่และโลหะ จำกัด
3. สมาคมผู้นำสตรีพัฒนาชุมชนไทย จังหวัดระนอง
4. มูลนิธิคริสตจักรเซเว่นธ์เดย์ แอ๊ดเวนตีส แห่งประเทศไทย
5. วัดสุวรรณคีรีวิหาร (พระอารามหลวง)
6. คณะกรรมการอิสลามประจำจังหวัดระนอง
7. กรรมการประสานงานคริสตจักรโปรเตสแตนท์ จังหวัดระนอง
8. เรือนจำจังหวัดระนอง
นอกจากนี้ อยู่ระหว่างดำเนินการขยายความร่วมมือเพิ่มเติมอีก 4 กลุ่มภาคีเครือข่าย เพื่อให้การช่วยเหลือครอบคลุมทุกมิติ ได้แก่
กลุ่มสถาบันการศึกษา
กลุ่มองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
กลุ่มองค์กรภาครัฐ กลุ่มภาคประชาสังคม/ภาคธุรกิจ ได้แก่ สภาอุตสาหกรรม สภาหอการค้า และสภาด้านการท่องเที่ยว
จาก “บ้านกึ่งวิถี” สู่ “บ้านแห่งโอกาส”การดำเนินงานของ “บ้านก้าวใหม่ให้โอกาส” เรือนจำจังหวัดระนอง จึงเป็นการบูรณาการความร่วมมือจากทุกภาคส่วน เพื่อให้ผู้พ้นโทษไม่ได้ถูกทิ้งไว้ข้างหลัง แต่ได้รับ “โอกาส” ในการเริ่มต้นชีวิตใหม่อย่างมีศักดิ์ศรี เพราะเราเชื่อว่า… “การให้โอกาสหนึ่งคน อาจเปลี่ยนได้ทั้งหนึ่งชีวิต
และการเปลี่ยนหนึ่งชีวิต อาจสร้างความเปลี่ยนแปลงให้กับอีกหลายชีวิต”
“เรือนจำจังหวัดระนอง มุ่งมั่นสร้างโอกาส สร้างอาชีพ สร้างความเชื่อมั่น และสร้างคนคุณภาพกลับคืนสู่ครอบครัว ชุมชน และสังคม”
