วันนี้ 27 กุมภาพันธ์ 2568 นางสุกฤตา เพชรหนองชุม ผู้อำนวยการทัณฑสถานหญิงชลบุรี และเจ้าหน้าที่ ให้การต้อนรับ ทีมวิชาการนำโดย ดร.ศุภชัย ไตรไทยธีระ ประธานกรรมการมูลนิธิปัญญากัลป์ และคณะ ได้ลงพื้นที่เก็บข้อมูลเรือนจำต้นแบบการศึกษา ณ ทัณฑสถานหญิงชลบุรี ซึ่งเป็นการลงพื้นที่ทัณฑสถานฯเป็นครั้งแรกของทีมคณาจารย์ ในวันนี้จึงเป็นการถอดบทเรียน เพื่อศึกษาต้นทุนที่ทัณฑสถานหญิงชลบุรีมีอยู่ พร้อมทั้งแนะนำแนวทางการพัฒนาการจัดการศึกษาของทัณฑสถาน โดยได้นำคณะฯ เยี่ยมชมสถานที่และกิจกรรมต่างๆ ภายในทัณฑสถานฯ เช่น การรับตัวผู้ต้องขัง การฝึกอบรมด้านต่างๆ การศึกษา ห้องสมุด การฝึกวิชาชีพ การทำงานรับจ้าง สูทกรรม ร้านค้า ดนตรีและนันทนาการ และศิลปะ เป็นต้น นอกจากนี้ยังได้มีการพูดคุยและเปลี่ยนข้อมูล การสัมภาษณ์ผู้ต้องขังและเจ้าหน้าที่ ได้รับคำแนะนำจากคณะอาจารย์ ว่าทัณฑสถานฯ มีแหล่งเรียนรู้ที่หลากหลาย เป็นระบบ กิจกรรมแต่ละประเภทมีความเชื่อมโยงสามารถมองเห็นได้ถึงสิ่งที่ผู้ต้องขังได้เรียนรู้จากกิจกรรมแต่ละอย่าง ในการพัฒนาการศึกษาของทัณฑสถานหญิงชลบุรี มีแนวคิดเบื้องต้น ดังนี้
1.โมเดลที่มีความเหมาะสมคือการจัดทำหลักสูตรที่มีความยืดหยุ่น การเรียนรู้ผ่านการปฏิบัติการ (Experiential Learning ) กิจกรรมต่างๆที่เกิดขึ้นในเรือนจำล้วนเป็นเครื่องมือที่ทำให้เกิดการเรียนรู้
2.การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้เพื่อการพัฒนาพฤตินิสัย ควรมุ่งเน้นที่การคืนตัวตนหรือคุณค่าให้กับผู้ต้องขังหญิง จึงต้องให้ผู้ต้องขังค้นหาคุณค่าชีวิตของตนเอง จึงอาจกำหนด concept ในการพัฒนาว่า “การศึกษาที่ให้คุณค่าแห่งความสุข” หรือ Happiness Learning
3. การพัฒนาทัณฑสถานตามแนวคิดภูมิทัศน์การเรียนรู้ หรือ Learning Landscape โดยกำหนดมุมส่งเสริมการเรียนรู้ต่างๆในเรือนจำ เช่น ร้านค้าสวัสดิการ สูทกรรม กองงานฝึกวิชาชีพ ห้องสมุด เป็นต้น โดยสามารถจัดทำหลักสูตรการศึกษาได้ในทุกกิจกรรมที่เกิดขึ้นในเรือนจำ
4.รูปแบบการเรียนรู้ ควรให้ผู้เรียนได้เรียนตามความสนใจของตนเองและสะท้อนสิ่งที่ได้เรียนรู้ (Reflective) พัฒนานวัตกรรมและจัดทำโครงการก่อนจบการศึกษา มีการจัดสอบโดยทีมวิชาการภายนอกเพื่อวัดความรู้
5.บทบาทของเจ้าหน้าที่ทัณฑสถาน สามารถเป็นผู้ช่วยในการเก็บข้อมูลส่งเสริมการเรียนรู้ต่างๆ ในลักษณะ routine to research
